Bescherming en beheer

De Waddenzee is uniek in haar soort. Door de bijzondere planten , dieren en landschappen die er te vinden zijn en door de bijzondere rol die het gebied wereldwijd vervult, is het belangrijk dat de Waddenzee beschermd wordt. Dit gebeurt door middel van verschillende wetten, richtlijnen, verdragen en overeenkomsten die allemaal met elkaar in verbinding staan. Van wereldwijd, zoals OSPAR en RAMSAR, tot Europees en landelijk, zoals bijvoorbeeld de Nationale Parken in Duitsland. De status van Werelderfgoed verandert niets aan deze beschermingsmaatregelen, er komen geen nieuwe regels bij. Dat deze beschermde gebieden nu Werelderfgoed zijn geworden, is vooral een bekroning van de jarenlange inzet van veel bewoners, organisaties en overheden voor het gebied.

Europees

De Europese regelgeving vormt richtlijnen met een bepaald einddoel waar elke lidstaat na een vastgesteld aantal jaren aan moet voldoen. Lidstaten kunnen ieder hun eigen wetten instellen om dit doel te behalen. Europese richtlijnen voor de Waddenzee zijn de Kaderrichtlijn Water en de Vogel- en Habitatrichtlijnen, met het hieruit voort gegroeide Natura 2000.

Trilateraal

De drie landen die grenzen aan de Waddenzee, Nederland, Duitsland en Denemarken vormen samen de Trilaterale samenwerkingslanden. Ze overleggen iedere vier jaar met elkaar over het vormen of aanpassen van het beschermingsbeleid van het waddengebied. In 1997 ondertekenden de drie landen het eerste Trilaterale Waddenzee Plan. De samenwerking tussen de drie landen wordt ondersteund door het CWSS (Common Wadden Sea Secretariat). Hier wordt informatie verzameld en de samenwerking gecoördineerd. Het CWSS heeft ook de Werelderfgoed-nominatie voor het Waddenzee voorbereid.

Trilaterale Waddenzee Plan (TWP)

In het TWP wordt het algemene beheer van de Waddenzee omschreven. Er zijn maatregelen, projecten en acties opgenomen om het waddenleven in het gebied te behouden. Maar ook het gemeenschappelijke beleid ten opzichte van het waddengebied is er terug te vinden. Het TWP vormt de basis van de bescherming van de Waddenzee en wordt ondersteund door het Trilaterale Monitorings- en Beoordelingsprogramma. In maart 2010 is een vernieuwd plan ondertekend door de drie landen.

Trilaterale Monitorings- en Beoordelingspogramma (TMAP)

Het TMAP (in het Engels 'Trilateral Monitoring and Assessment Program') is in het leven geroepen om de doelen die in het Waddenzee Plan beschreven worden, te toetsen. Het TMAP controleert of dat wat is afgesproken ook daadwerkelijk gebeurt en hoe het met de plannen staat. Het programma zorgt er bovendien voor dat er wetenschappelijk onderzoek wordt gedaan naar de status en de ontwikkeling van de Waddenzee in al zijn aspecten. Van het leven in de zee tot de wisselwerking met de natuurlijke krachten. Zo wordt de waterkwaliteit van de Waddenzee gevolgd en beoordeeld en wordt er onderzoek gedaan naar vogels, zeehonden en recreatie in het gebied. De uitkomsten van deze onderzoeken worden gebruikt om het Waddenzee Plan bij te stellen of te handhaven.

Duitsland

In Duitsland is de Waddenzee beschermd als Nationaal Park. Elke deelstaat langs de Noordzeekust heeft zijn eigen Nationaal Park met daarbij ook een eigen wetgeving. Binnen het werelderfgoedgebied vallen het Nationalpark Schleswig-Holsteinisches Wattenmeer en het Nationalpark Niedersächsisches Wattenmeer. Deze Nationale parken zijn elk verdeeld in twee of drie zones die verschillende bescherming krijgen. De meeste bescherming krijgt de beperkte zone (Zone 1). Hier heeft de natuur voorrang boven het menselijke medegebruik. Het beheer van het gebied valt onder de staat, de deelstaten en natuurbeschermingsorganisaties.

Nederland

In Nederland wordt de basis voor de bescherming en het beheer van de Waddenzee gevormd door de Planologische Kernbeslissing (PKB), derde Nota Waddenzee en de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). In deze beleidsplannen ligt vastgelegd hoe de Waddenzee eruit moet zien, welke rol het gebied vervult en wat er bijvoorbeeld aan menselijke activiteit mag plaatsvinden (zoals visserij en recreatie). Deze beleidsplannen vormen de basis voor wetten, zoals de Natuurbeschermingwet en de Flora en Faunawet. De Natuurbeschermingswet is gericht op gebiedsbescherming en de Flora en Faunawet op bescherming van planten- en diersoorten. Het beheer van de Nederlandse Waddenzee valt onder de staat, de provincies, gemeenten en enkele private natuurbeheerorganisaties.

Klik hier voor de kaarten:

Trilateraal Samenwerkingsgebied Waddenzee

Overheidsorganisaties verantwoordelijk voor de bescherming van de Waddenzee